In ongeveer 150 basis- en 80 secundaire scholen in Brussel en Wallonië krijgen leerlingen een deel van de vakken in een andere taal gedoceerd. In de meeste gevallen is dat Nederlands. Dit systeem heet immersie-onderwijs of taalbadonderwijs en is erop gericht om kinderen van jongs af vertrouwd te maken met een tweede taal. Leerkrachten in het immersie-onderwijs grijpen in hun klas regelmatig naar jeugdboeken in beide talen. Om hun kennis van het Nederlandstalige aanbod bij te spijkeren en om aan te tonen dat boeken op vele manieren ingezet kunnen worden in de klas, organiseerden Stichting Lezen en Taaluniecentrum NVT op 20 november 2010 een studie- en ontmoetingsdag voor deze specifieke doelgroep.

Wie toen de studiedag ‘Jeugdliteratuur in de klas’ meemaakte, kreeg niet alleen een reeks boeiende lezingen en workshops aangeboden, maar maakte ook kans op een extraatje. Eén van de deelnemende leerkrachten kon namelijk een bezoek van een Vlaamse auteur in de klas winnen.

Een onschuldige hand trok de naam van juf Angelique Delincé van de basisschool Jules Brouwir in Heure-le-Romain bij Luik uit de bokaal met ingevulde formulieren.

*

Op vrijdag 4 maart was het zover. De kinderen van het 5de en 6de leerjaar mochten zich verheugen op het bezoek van auteur Siska Goeminne. Ook voor Siska was het een spannende ervaring: ze had nog nooit voor een klas met Franstalige kinderen gestaan en hoopte dat ze haar goed zouden begrijpen. De rit van het prachtige station van Luik naar het schooltje, een eind buiten de stad in de zonovergoten velden, bracht al wat rust.
Eens aangekomen, werd Siska bijzonder warm ontvangen. Haar bezoek werd met grote posters aangekondigd aan de ramen. De leerlingen waren ook duidelijk voorbereid: ze hadden vragen verzonnen en de juf had hen voorgelezen uit Siska’s boeken.

Siska wist hun aandacht meteen te trekken met een stukje uit De billen van Mamoe (Afijn, 2003). Ze entertainde de kinderen bijna 2 uur met haar boeken en verhalen. Ze vertelde over haar schrijfkamertje, over haar kinderen (ze schreef voor ieder van haar vier kinderen een boek!) en waagde zich zelfs aan een stukje van haar werk in het Frans. Geleend uit het prachtige boek Een kikker om te kussen (Lannoo, 2010), dat ook in een Franstalige versie verscheen. Het ging haar goed af, dat beaamden de kinderen ook.

Het was overigens meteen duidelijk dat de kinderen geen moeite hadden om het relaas van Siska te volgen. Af en toe moest er een woordje vertaald, en spontane reacties werden in de moedertaal geuit, maar verder spraken en begrepen de kinderen het Nederlands uitstekend.
En dat taalbarrières niet onoverkomelijk zijn, bewees Siska door de kinderen de p-taal aan te leren, die zowel op de Nederlandse als de Franse taal perfect toepasbaar bleek. Hilariteit alom toen ze de namen van de kinderen één voor één omzette naar die vreemde taal. Het trucje kende ze uit haar boek Cryptodinges (Lannoo, 2008).

Als toemaatje kregen de kinderen ‘literaire hapjes’: snoepjes en koekjes in een originele verpakking, geïnspireerd op Siska’s boeken. ze zagen er prachtig uit. Siska werd tijdens de onderbreking ook overstelpt met vragen en verzoeken om handtekeningen uit te delen. Ze antwoordde en kribbelde gewillig.

Taaluniecentrum NVT en Stichting Lezen wilden ook graag iets achterlaten in de klas, zodat het bezoek van Siska nog wat langer zou doorwerken: het werd een hele stapel Nederlandstalige boeken om de schoolbibliotheek mee aan te vullen. Prentenboeken en poëzie, klassiekers en verrassend hedendaags werk. De kinderen en de juf waren verrukt en kozen meteen boeken uit om mee op reis te nemen. De krokusvakantie kon niet beter beginnen.

(Tine Kuypers)

Van 20 tot 24 oktober vond in Namen voor de twaalfde keer een kinderboekenbeurs plaats. Chantal Stanescu, voorzitter van IBBY- Belgique francophone, brengt verslag uit.

*

Al 12 jaar lang is het Salon du Livre de Jeunesse ‘the place to be’ geworden voor auteurs, illustratoren, uitgevers, boekhandelaars, bibliothecarissen, leesbevorderaars en vooral kinderen.

De beurs is één van de belangrijkste activiteiten van La Fureur de Lire, een project van de Franstalige Gemeenschap. Het wordt georganiseerd door verschillende instellingen, onder meer de IBBY-sectie van Franstalig België en het Centre de littérature de jeunesse de Bruxelles (die ook het activiteitenprogramma organiseren), de beroepsverenigingen van bibliothecarissen, de Ligue des Familles (Prix Versele), de Centrale Bibliotheek van de Provincie Namen en vele andere. Ze stellen een programma samen dat in totaal bijna 300 uur duurt, verspreid over 5 dagen en waar ongeveer 8000 kinderen van scholen uit de wijde omtrek deelnemen.

Studenten Bibliotheconomie en Documentatie van de Haute École de Namur (HENAM) en hun docenten begeleidden de ontmoetingen van de schoolklassen met auteurs en illustratoren. Dankzij hun vrijwillige inzet verliep alles vlot.

Het thema van dit jaar was Noir, in alle betekenissen van het woord. Bij deze gelegenheid publiceerde de Commissie jeugd van de Service général des Lettres et du Livre een catalogus met daarin 209 kinder- en jeugdboeken, voor de allerkleinsten tot de 16-jarigen. Ze zetten ook een tentoonstelling op met dezelfde titel: Lumière sur le noir. Deze tentoonstelling bestaat uit 6 grote hutkoffers vol boeken en zal beginnen reizen na afloop van het Salon. (Voor inlichtingen kan u terecht op het nummer 02/413 22 34 of bij isabelle.decuyper@cfwb.be.)

Een ander evenement dat het vermelden waard is, is de uitreiking van de Prix Libbylit. Twee jury’s, één voor prentenboeken, één voor romans, kiezen uit het beste wat in het tijdschrift Libbylit werd gesignaleerd. Ze roepen een winnaar uit in zes categorieën: Belgisch prentenboek, prentenboek voor de allerkleinsten, oorspronkelijk Franstalig prentenboek en Belgische roman, roman voor de jongste lezers, oorspronkelijk Franstalige roman. Vertalingen komen dus ook in aanmerking: denken we maar aan Jan Simoen die de prijs voor de beste Belgische roman 2009 in de wacht sleepte. Die prijs is overigens niet uitgereikt in 2010 omdat geen enkele kandidaat de jury kon overtuigen.
Ziehier de laureaten van 2010:

• Beste Belgische prentenboek: ANNE BROUILLARD voor Le rêve du poisson (Sarbacane)
• Eervolle vermelding: PITTAU ET GERVAIS voor Oxiseau et Axinamu (Les grandes personnes)
• Beste prentenboek voor de allerkleinsten: AUDREY POUSSIER voor J’ai pas dit partez! (L’école des loisirs)
• Beste prentenboek: THIERRY DEDIEU voor Le roi des sables (Seuil Jeunesse)
• Beste roman: HAMID ZIARATI voor Salam, maman (Thierry Magnier)
• Beste roman voor de jongste lezers: KATJA HENKE voor Reviens Mamie Lise (Bayard Jeunesse)

De uitreiking vond plaats op 21 oktober, en helaas ontbraken er een aantal auteurs omwille van de treinstakingen, maar iedereen is alsnog uitgenodigd voor de uitreiking van 2011.

Onder de tientallen eregasten van het Salon was ook Kitty Crowther. Over haar vond ook de tentoonstelling Le petit monde de Kitty Crowther  een plek op het Salon. Maggy Rayet, journaliste en geroutineerd interviewster, leidde het gesprek met Kitty Crowther in goede banen. Ze had gevraagd aan Kitty’s vrienden om haar een vraag te stellen. Er waren er die gewoon een mail hadden gestuurd, maar anderen hadden een theaterkoffer voorbereid, of foto’s en tekeningen, overvloedig ingepakte cadeaus, verrassingspakketten,… Het publiek was aangenaam verrast om, via haar vrienden, een artieste te ontdekken die altijd erg discreet was maar nu herhaaldelijk haar emoties niet kon verbergen. Een uitgebreid verslag van dit gesprek vindt u op de ALMA-blog.

Het Salon stelde ook een conferentieprogramma voor een professioneel publiek samen. Hierin kreeg het publiek de kans om nieuwe animatiemethoden te ontdekken: dit jaar was er een Kamishibai festival.
En laat ik om af te sluiten nog even signaleren dat Anne Herbauts de illustratie op de affiche van het Salon gemaakt heeft. De 13de editie is alvast aangekondigd voor 19 tot 23 oktober 2011.

Op 8 mei 2010 vond de tiende editie plaats van de Prix Farniente, de prijsuitreiking van de Waalse jeugdjury. Organisator Catherine Jottrand brengt verslag uit van deze bijzondere dag.

*

Begin mei, de drukte van de laatste week:
Een aantal auteurs laten weten dat ze helaas niet kunnen komen wegens privé-redenen, we maken last minute aanpassingen in het programma, uitgevers melden ons dat een bepaald boek niet meer gedrukt wordt, we moeten onze affiches en onze bladwijzers herdrukken…

7 mei, aan de vooravond van het feest:
We kunnen alles rustig installeren in de ruimtes van het Martinrou-domein. Dankzij een ijzersterke ploeg en de ervaring van vele edities lopen de voorbereidingen gesmeerd.

8 mei

8.00 u: We zetten alles verder klaar.

9.00 u: Vrolijke bendes jongeren komen aan op deze bibberkoude ochtend, met het voorspelbare rumoerig gewoel aan de ingang. Ze worden wakker met koffie en krentenbrood en ontdekken Martinrou.

10.30 u: Auteurs Gilles Abier, Franck Andriat, Anne-Laure Bondoux, Guillaume Guéraud en Eva Kavian gaan in gesprek met elkaar, in het bijzijn van de jongeren. Het zijn gepassioneerde ontmoetingen en er volgen geanimeerde gesprekken over andere boeken en over het belang om een gesprek aan te knopen met adolescenten.

11.30 uur: Een levendige finale van het spel van de leeftijdsgroep ‘une basket’ (12-14 jaar). Tijdens het leesjaar hebben verschillende ploegen van telkens vier jongeren vragen beantwoord over de gelezen boeken en over allerlei thema’s die in de boeken aan bod komen. Vandaag nemen 10 ploegen het tegen elkaar op in de finale.

12.00 u: Lunch met pasta, worstenbroodjes, chili con carne en ijsjes.

12.30 u: Debat over het boek ‘La vague’ met journalist David Lallemand als moderator.

14.30 u: Een heleboel debatten en enthousiaste ontmoetingen tussen jongeren en auteurs en tussen auteurs onderling.

15.00 u: De finale van het spel van de leeftijdsgroep ‘deux baskets’ (15-16 jaar).

16.00 u: In het bijzijn van alle aanwezige jongeren stellen we de 12 genomineerde auteurs voor (6 in de categorie ‘une basket’  , 6 in de categorie ‘deux baskets’)  en reiken we de Gouden Baskets van 2010 uit.

17.00 u: Dit jaar bestaat de Prix Farniente tien jaar. Dat verdient toeters en bellen! We snijden een taart aan en op de binnenplaats van Martinrou treedt, onder een genereuze zon die net op tijd doorbreekt, de band Crac Boum Rue op. De auteurs zijn nauwelijks vermoeid, enthousiast en in de wolken over de afgelopen dag.

We waren in totaal met 400 om de auteurs en hun boeken te vieren! De hele dag lang bekeken jongeren en auteurs de muurkranten die op verschillende plaatsen in het gebouw hingen. Overal lachende gezichten, een winkel vol boordevol boeken… Volgend jaar spreken we opnieuw af in Martinrou. Iedereen welkom op 7 mei 2011!

Brussel, 17 oktober. In de Brusselse boekhandel Tropismes vindt een signeersessie van Kitty Crowther plaats, ter gelegenheid van het verschijnen van haar nieuwe boek Annie du Lac. Een zonovergoten herfstdag krijgt hierdoor een magisch tintje.
Boekhandelaar Anne de Bardzki nam notities.

*

8.30 u: Op de metro overloop ik mijn to do-lijstje voor de ontmoeting vanmiddag : koekjes en brownies kopen als aanvulling op de taart die mijn collega gaat maken; de tafel en de lamp naar beneden brengen,…

10.00 u : De stapels boeken liggen klaar, er is al volk in de winkel. Toevallige klanten bladeren door de prentenboeken en zijn erg verbaasd als ze horen dat de auteur vanmiddag bij ons zal zijn.

13.30 u: Kitty Crowther arriveert en we nemen de tijd om te gaan lunchen in de buurt. We praten over ons gezin en over kinderen, en vervolgens vraag ik haar naar haar nieuwste prentenboek Annie du Lac. Het was een lange en moeilijke bevalling, vertelt ze me, bijna zes jaar! Voor dit verhaal wilde ze graag werken met pen, waterverf en ecoline, een heel andere techniek dan degene die ze gewoonlijk gebruikt – kleurpotlood. De tekeningen, gemaakt in tijd die ze ‘stal’ van andere projecten, kwamen moeizaam tot stand. Kitty geeft toe dat ze geworsteld heeft met de tekeningen, steeds nieuwe pogingen gedaan, die ze allemaal mislukt vond. Hoofdpersonage Annie ‘pas très jolie, ni trop vilaine’, met haar grote neus, haar lange haren en haar grote voeten, liet op zich wachten…
Carl Norac, een vriend en helpende hand, analyseerde het verhaal en vond de woorden die het werk vooruit deden gaan. Hij sprak over Annie en over de reuzen, verticale, stijve figuren, en hun plotse verandering van positie, vertrekkend naar het horizontale, naar de ontmoeting met elkaar…

15.10 u: Kitty zit achter haar tafeltje en is al omringd door een klein groepje volwassenen en kinderen. Een klein Japans meisje met een onberispelijke pony kijkt haar stil aan met grote zwarte ogen.

18.10 u: Kitty Crowther werkt haar laatste tekening af. Ze heeft geluisterd naar de lovende woorden en verzoeken. Voor veel mensen was deze ontmoeting een belangrijk moment. Ik zie mensen de trap afgaan terwijl ze hun gesigneerd boek bewonderen – met het risico een trede te missen. Er blijft haast niks over van de heerlijke wortel-notentaart van mijn collega, en ook niet van de stapels boeken. Kitty doet nog een ronde door de winkel, en ik voel me een beetje zoals na een feest, tegelijkertijd tevreden en een beetje droevig.

19.00 u: Mijn collega en ik gaan terug naar boven om op te ruimen en de afwas te doen. Ook ik neem het risico een trede te missen terwijl ik mijn gesigneerd boek bewonder…

Annie du Lac verscheen bij Pastel.

Anne de Bardzki
boekhandel Tropismes, Brussel
www.tropismes.com

Het idee zat al een tijdje in onze schuif: een nieuwe blogrubriek waarin we een kijkje nemen over de taalgrens heen. Omdat -hoe klein het jeugdliteratuurwereldje ook is- we hier zo weinig weten van wat er in het zuiden van het land gebeurt. Daarom wandelen we in deze nieuwe rubriek één dag mee met de Franstalige buren. En hoe start je een gloednieuwe rubriek beter dan een gloednieuwe organisatie aan het woord te laten? Op 18 september opende in Brussel Le Wolf, een veelzijdig en stijlvol jeugdliteratuurhuis…

*

Vrijdag 18 september: Met grote vreugde kondigen we u de geboorte van Le Wolf aan!

7.00 u : Op weg naar de RTBF voor een interview in het programma “Grille-Pain” van  Sébastien Ministru.

9.00 u : Le Wolf slaapt nog. Zachtjes ontwaakt hij voor zijn eerste publieke optreden… We hebben nog twee uur voor de persconferentie om alle dossiers te finaliseren, de kaders van de tentoonstelling recht te hangen, de verhalenjukebox aan te zetten en de verschillende kamers klaar te maken.

11.30 u : Aankomst van de Minister van Cultuur Fadila Laanan, gevolgd door Freddy Thielemans, burgemeester van de Stad Brussel. De journalisten zijn er al, net als auteur en illustrator Kitty Crowther, een van onze meters.
Elk om de beurt nemen we het woord om de doelstellingen van ons project toe te lichten. We praten over het belang van lezen op school en thuis, over het plezier van het samen lezen, over woorden die je kunnen raken, over boeken die zoveel onvermoede deuren openen. We leggen er de nadruk op dat dit Huis van de Jeugdliteratuur niet zomaar de nieuwste hypes achterna holt ; we zullen de tijd nemen om de grote namen onder aandacht te brengen : Arnold Lobel, Grégoire Solotareff, Tomi Ungerer, Maurice Sendak, Claude Boujon, Sowa, Leo Lionni, Benoît Jacques, Suzanne Rotraut Berner… We beëindigen onze conferentie met een bezoekje aan de expositie met het werk van Svjetlan Junakovic, de auteur en illustrator van het geweldige Grand livre des portraits d’animaux, dat gepubliceerd werd bij de kleine Spaanse uitgeverij OQO.

12.30 u : Henry opent het buffet : een bos gevuld met verrassingen om op te peuzelen. De journalisten zijn enthousiast, de interviews blijven maar komen.

15.00 u : We passeren even langs de kapperszaak tegenover Le Wolf die vlak voor de opening onze kapsels wil verzorgen. Fijn om even te kunnen ontspannen na al die weken van stress en slapeloosheid en vóór de rush van de vernissage.

17.00 u : De eerste genodigden verschijnen. Politici, onze partners, de uitgevers (l’école des Loisirs, Casterman, De Eenhoorn), de mensen van het Salon du Livre in Namen, vrienden, familie en kinderen… Eindelijk rennen er kinderen door het bos van Le Wolf, smeken ze om nóg een verhaaltje van de jukebox te beluisteren en te bekijken en bladeren ze door de boeken van onze Ongewone Bibliotheek. Er zijn ook een heleboel auteurs en illustratoren present : Anne Brouillard keurt de lak van haar magnifieke geschilderde bos op het winkelmeubilair, Anne Herbauts signeert een schilderijtje met koffiekannen in Roodkapjes Eetzaal, Mario Ramos luistert naar zijn Petit Soldat qui cherchait la guerre op de jukebox, Carll Cneut vertrouwt ons illustraties toe om tentoon te stellen in onze Winkel van de Wolf, Geneviève Casterman stelt ons signeersessies voor, Rascal feliciteert ons, Kitty Crowther bekijkt alvast de zaal waarin ze vanaf 29 september een workshop voor volwassenen zal geven. Overal lieve en enthousiaste reacties: Le Wolf heeft de harten van onze bezoekers veroverd.

22.00 u : De laatste gasten vertrekken. We dansen nog even door het huis met een bezem, een dweil en een stofdoek, maar dan kan Le Wolf gaan slapen, temidden van de boeketten, viooltjes, en chocolade. Het was een heerlijke dag en de toekomst kondigt zich aan als een mooi verhaal zonder einde…

La Maison de la Littérature de Jeunesse “Le Wolf”
Muriel Limbosch & Anne Janssen
18/20 rue de la Violette à 1000 Bruxelles
Tel : 0032 (0)2.512.12.30
info@lewolf.be
www.lewolf.be