Ik wil mijn hoed terug (Gottmer, 2012) van Jon Klassen hoef ik u niet meer voor te stellen. Hij combineerde hierin een eenvoudig verhaal, gestileerde illustraties, een verrassende plotwending en woestijndroge humor. In no time heeft het boek in het Nederlandstalig taalgebied zijn publiek gevonden. Of ten minste het hart gestolen van een aantal recensenten.

Onlangs botste ik in het buitenland op Klassens nieuwste: House held up by trees. Klassens kunstenaarschap staat in dit boek ten dienste van de tekst van dichter en Pulitzer prize winnaar Ted Kooser, wat meteen het ingetogener karakter van het verhaal verklaart. Tegelijkertijd behouden de illustraties hun sobere karakter en het gedempte kleurenpalet dat we kennen uit de Hoed. Dat paste bij het droge verhaal van de beer en zijn hoed, maar ook bij dit poëtische verhaal zonder franjes dat begint met de magische woorden:

Not far from here, I have seen a house held up
by the hands of trees. This is its story.

We zien een gloednieuw huis en een keurig gazonnetje eromheen. Een steriele tuin in een steriel Suburbia. Er komt een familie in wonen, een vader en twee kinderen. De vader, de belichaming van de Amerikaanse obsessie met ‘a perfect lawn’, maait zijn grasveld, en trekt scheutjes uit.

De kinderen zoeken al spelend de wildernis op, die betekenisvol aan de rand van hun gemanicuurde tuin wacht om het terug over te nemen.

Maar dan worden de kinderen volwassen, en ze trekken weg, en de vader wordt ouder, en hij zoekt een appartementje dichterbij zijn kinderen in de stad, en het huis wordt aan zijn lot overgelaten. De vensters breken, de verf bladdert af. En de natuur gaat opnieuw zijn gang.

House held up by trees is een verhaal over de frictie tussen de menselijke aard en de natuur. Zodra de menselijke personages uit het zicht verdwenen zijn, nemen de natuur – en het huis – hun plaats in als hoofdpersonages in dit boek. De delicate prenten van Jon Klassen, met vaak onverwachte keuzes voor perspectief (denk aan de prent van het huis vanuit de bosschages waarbij de eekhoorn vlak voor de kijker wegglipt) en gracieuze composities, maken er een pareltje van.

House held up by trees
Ted Kooser en Jon Klassen (ill.)
Candlewick, 2012

(Eva Devos)

In deze rubriek laten we kinderboekenmensen aan het woord. Nee, niet over hun vak. Wel over hun Bijzondere Bezigheden: verborgen talenten, obscure gewoonten, vreemde hobby’s. Hoe gepassioneerd ze ook bezig zijn met hun vak, heel wat auteurs en illustratoren hebben namelijk nog andere liefdes in hun leven. Vandaag is het de beurt aan illustrator Goele Dewanckel, die een opvallende belangstelling heeft voor vogels. Dode vogels, welteverstaan. Dode vogels en opgezette dieren.

*

De ruimte is donker, veeleer een zaaltje dan een kamer: een balkvormige ruimte van vijftien meter lang, zes meter breed en drie meter hoog, dat is dus een verhouding van 5 x 2 x 1, waar heb ik dat nog gezien? Alles is er van hout, donker gelakt of gebeitst: vloer, kolommen, balken, plafond, rekken, tafels. Er zijn alleen maar vensters aan de noordkant van de ruimte, aan de straatkant. Mensen drukken hun neus tegen de ramen, komen binnen vragen of er iets te kopen valt, maar zij zegt: ‘neen, er is hier niets te koop’. Andere mensen brengen haar dode vogels, ze leggen ze voor de deur van de ruimte, dode vogels die ze hebben gevonden op hun wandelingen, vogels die zich te pletter vlogen tegen hun vensters.
We houden allemaal van vogels. We zijn allemaal betoverd door hun kleuren, hun veren, hun bekken, hun nesten, hun eieren, hun zang, maar bovenal vogels kunnen vliegen, vliegen in het landschap; we houden zo van vogels, omdat het leven er in lijkt samengebald te zijn, een dode vogel spiegelt ons de dood feller dan wat ook in het gezicht. Zij kijkt naar de vogels, soms maak ze er wat foto’s van, maar eigenlijk is dat niet nodig, ze kijkt en ze onthoudt de dode vogel. De grote bonte specht heeft ze gekregen van een buurman die lijdt aan kanker: ze tekent de vogel die voor haar ligt, op de werktafel, ze tekent of schildert tot de universele geur van de dood ondraaglijk wordt. Een roodborstje vliegt zich dood tegen de achteruitkijkspiegel van haar auto, ze heeft het zien gebeuren: de dood zien overkomen in de achteruitkijkspiegel. Ze raapt het vogeltje op, een gebroken pootje, ze vindt geen betere plaats dan het opgezette lam om de dode vogel op neer te leggen: zachter kan niet, doder kan niet. Voor haar verjaardag of voor kerstmis geven mensen haar opgezette vogels. Zij zet die neer in haar ruimte, op rekken en kasten, op tafels en vensterbanken.
Dan tekent en schildert ze de opgezette vogels. Een opgezette vogel is niet een imitatie van een levende vogel: het is een gefixeerde dode vogel, de dood gefixeerd op de onbeweeglijke vogel die niet zingt: de glazen ogen, het stof op de veren: een gekwadrateerde nature morte – vol mottenbollen, een exponent en blijvend bewijs van de dood. Een getekende opgezette vogel is een derde macht van de dood, en wat te zeggen van het houtblok waaruit de tekening hersneden wordt? En wat van de druk? Wat van de druk over druk? En bovenal wat te zeggen van de verloren druk?

tekst: Wim Cuyvers
uit: Goele Dewanckel: Regard dans l’entre temps.  Carnet Graphique. L’orangerie Bastogne, 2010

Goele Dewanckel ontvangt graag gasten in haar kunstenaarsresidentie in de Franse Jura. Meer informatie vindt u hier.

In Re-cover halen we oude, eens geliefde jeugdboeken van onder het stof. Wij haalden een paar trucjes uit met de oorspronkelijke cover. Herken over welk boek het gaat, en bezorg jezelf instant warme herinneringen.

*

Halverwege de jaren tachtig vond ik dit toen al bejaarde oudje in de privaatrechtelijke bibliotheek van Edegem. Benieuwd of iemand het nog kan identificeren.

(Eva Devos)

PS: Dit boek diepten we op uit de uitgebreide collectie oude kinderboeken van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience. Daar is dit boek ook raadpleegbaar.

In de maandelijkse rubriek In de vitrine tipt een boekhandelaar een opmerkelijk boek uit de nieuwe oogst. Deze maand de keuze van Annick Lion van de Kleine Johannes in Leuven.

*

Dat Isabelle Pin iets met ‘gaatjes’ heeft, is met dit boek nog eens extra in de verf gezet.
Het gat in dit boek echter heeft een gans andere functie dan de gaatjes in Het verhaal van een gaatje, haar titel uit 2009.
Onovertroffen in zijn eenvoud is Groaarrr! Ik ben een leeuw, mijn favoriet van het voorjaar. Elke voorlezer kan er creatief mee omgaan terwijl de luisterende peuter verschillende zintuigen kan gebruiken bij het luisteren. Bovendien kunnen ze er zelf ook mee aan de slag.

Ik kan bijna niet meer wachten om ook eens mijn hoofd in het gat te stoppen en mij uit te leven in de meest originele dierengeluiden. Dolle pret verzekerd dus maar we kunnen er samen nog iets van opsteken. Een interactief pareltje dus …

Groaarrr! Ik ben een leeuw / Isabel Pin (Lannoo, 2012) ISBN 9789401400220