Op donderdag 26 april vond in de Theaterzaal van de Kopergietery het slotdebat van de veertiende editie van de Kleine Cervantes plaats. Deze jeugdliteratuurprijs wordt jaarlijks georganiseerd door het WOCK (Werken aan Onderwijs, Cultuur en Kunst) van de Stad Gent. Hiervoor worden een zestal titels genomineerd, die door jongeren uit de eerste graad van een aantal middelbare scholen in het Gentse worden gelezen en bediscussieerd.

De uitreiking vorige week verliep volgens de beproefde formule. Een uitgebreid slotdebat gaf het startsein voor een goedgevulde dag. In aanwezigheid van (de meeste) auteurs kwamen afgevaardigden van alle scholen aan het woord over de genomineerde boeken.
In samenwerking met de Kopergietery hadden de scholieren van elk gelezen boek een filmtrailer gemaakt die voor de bespreking van het boek werd getoond – een mooie verrassing voor de trotse auteurs.

In de discussie, die werd geleid door Mieke Felix, toonden de leerlingen zich over het algemeen erg genuanceerd. Natuurlijk werden sommige boeken duidelijk meer gewaardeerd dan andere, maar elk boek kreeg de oprechte aandacht van het discussiepanel en het publiek. De smaak van mijn stem (Abimo) van Piet de Loof kon rekenen op veel bijval; het publiek was duidelijk geïntrigeerd door het bijzondere thema van synesthesie. Al waren er kritische woorden van slimme lezers die vonden dat de kaft te veel weg gaf. De hemel van Heivisj (Querido) van Benny Lindelauf ging naar mijn gevoel iets boven de hoofden van het best nog wel jonge publiek – al waren er toch al gevorderde lezers die de complexe thematiek toch waardeerden. Ook Mombakkes (Davidsfonds/Infodok) van Do van Ranst kreeg heel wat kritiek te verduren op de keuze van het coverbeeld, en de discussie spitste zich vooral toe op een analyse van de structuur van het boek met zijn vele flashbacks (en die hééle lange trap). Over zee (Davidsfonds/Infodok) van Marleen Nelen inspireerde tot beschouwingen over de wens om te kunnen vliegen en een discussie over de betekenis van de titel. En Galgenmeid (Manteau), tot slot, van Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs, speelde duidelijk een thuismatch. Het boek dat in 2011 de Boekenleeuw won, kon op groot enthousiasme rekenen van de jonge lezers. Het kon dan ook niet verbazen dat dit boek de Kleine Cervantes jeugdliteratuurprijs wegkaapte.

Maar voor het zover was kwam eerst nog de zesde genomineerde ter sprake. Latino King (Querido) van Bibi Dumon Tak werd aanvankelijk door het Kleine Cervantes-comité geselecteerd voor de shortlist, maar lokte protest uit bij enkele ouders en leerkrachten, die de thematiek en het bijhorende taalgebruik in dit boek ongepast vonden voor het eerste en tweede middelbaar. Latino King werd bijgevolg van de verplichte Cervantes-lijst gegooid, maar kwam toch nog even ter sprake op deze slotdag. Want, zoals een van de leerlingen nuchter opmerkte: “de beste manier om jongeren geïnteresseerd te krijgen in het boek is het ons verbieden.” En zo te horen waren er inderdaad véél jongeren die het boek over de jonge drugskoerier die in een Caribische gevangenis terechtkomt hadden verslonden. Nee, zij waren niet gechoqueerd door het expliciete taalgebruik, poneerden enkelen, want jongeren mogen echt wel met de realiteit geconfronteerd worden, en het was een supergeweldig boek trouwens. Maar: ze konden wel begrip opbrengen voor het feit dat hun ouders en leerkrachten in katzwijm waren gevallen door het boek, en het vervolgens hadden geweigerd op de lijst. Generatiekloof? Niet bij de jeugd van 2012.

Na de middag kregen Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs uit handen van Schepen van Cultuur Lieven Decaluwe hun tweede Kleine Cervantes (na die voor Jonkvrouw in 2005). De prijs bestaat uit een ingelijst origineel van Gents illustrator Carll Cneut. De prijsuitreiking werd gevolgd door een interview met het auteursduo, waarin ze boeiende details over de historische achtergrond van het boek en hun inspiratiebronnen aanhaalden. Zo hadden de auteurs voor elk personage in hun boek een portret op schilderijen van Velasquez gezocht, die boven hun werktafel hing, zodat ze tijdens het schrijven letterlijk een beeld voor ogen hadden van hun fictieve hoofdpersonen.

De dag werd afgerond met een interviewsessie met alle aanwezige auteurs, waarbij het publiek in de zaal vragen mocht stellen. En daarna was het tijd voor een welverdiende receptie, waarbij de jongeren ook de kans kregen om op handtekeningenjacht te gaan.
De Kleine Cervantes 2012 was een geslaagde editie; ik ben alvast benieuwd wie er volgend jaar op de shortlist terecht komt.

(Eva Devos)