Op lezingen krijg je steevast de vraag ‘Waarom schrijf je?’
Het is een vraag die me wat vreemd overkomt. Aan een voetballer of wielrenner vraagt men ook niet waarom hij sport. Maar eigenlijk is het nog niet zo’n gekke vraag. Waarom wil iemand per se worstelen met de Muze, als er al zoveel moois op papier is gezet, dingen die je heel graag wilt lezen, maar waavoor de tijd ontbreekt?
Is schrijven dan zo plezierig? Hier word je voorzichtig. Een eenduidig antwoord is er niet. Er is het tijdgebrek, het andere werk, de vermoeidheid, de traagheid, het onvermogen om… Mocht men je vragen of schrijven frustrerend is, dan is het antwoord volmondig ja.
Waarom dan toch die drang? Heeft het te maken met je verlangen om iets te maken, iets na te laten, onbekenden te ontroeren met jouw woorden, de fascinatie voor de kracht van het woord? Je knikt instemmend, ja zo is het, maar tegelijkertijd weet je dat dit niet het hele plaatje is. Er is meer. Maar wat?

Een mens denkt dat hij handelt uit vrije wil, maar dat blijkt niet te kloppen, als we de wetenschappers en filosofen mogen geloven. Misschien gaat het met schrijven net zo. Je schrijft, omdat je niet anders kan. Cliché, hoor je in de tribune. Vast wel. Maar clichés bevatten waarheid. Anders zouden ze niet bestaan.

Wat mij betreft heeft schrijven te maken met het bewust zoeken, met de bereidheid om je te verwonderen over dingen en mensen. Het zoeken is daarbij soms belangrijker dan het vinden. ‘Wie wat vindt, heeft slecht gezocht,’ zegt de dichter Rutger Kopland. Dat vind ik nog altijd een van de mooiste regels uit de Nederlandstalige poëzie.

Een schrijver graaft. Zou hij reïncarneren, dan was hij vast een mol. Een dier met zachte handen.